Euskaraz Jolasten Topaketaren ondorioak

Ekitaldia ikasleekin landutako proiektuaren amaiera izan da, proiektuen erakusketa egiteko eguna, alegia. Landutako gaia euskararen erabilerari lotuta egon denez, Euskararen Nazioarteko Egunarekin lotzea pentsatu dugu, klasean egindako lanak gelatik kanpo zabaltzeko aitzakia harturik.

2022/2023 ikasturtean, kasu honetan ere Euskara Errektoreordeak lagundurik, hizkuntz paisaia euskaratzeari lotutako proiektu bat gauzatu genuen (esteka honetan dago informazio zehatza: https://www.ehu.eus/ehusfera/komunikatzen/2023/01/29/hizkuntz-paisaiaren-saturazioa-eta-elebitasuna/). Orduan, konturatu ginen ikusizko paisaian eragiteaz gain, entzutezko paisaian ere eragin beharko genukeela. Izan ere, estrategikoa da Haur eta Lehen Hezkuntzako graduko 1. mailako ikasleek hasieratik euskara erabiltzeko kontzientzia garatzea, baina ikasle asko dira euskara soilik jarduera akademikoetarako erabiltzen dutenak. Gela berean, ikasle asko dira euskara hutsez bizi direnak.

Euskara erabiltzen ez duten hainbat ikaslek komunikazio antsietatea bizi dute, lehen aldia delako euskara hutsean bizi diren ikasleekin elkartzen direla. Euskara ia beti erabiltzen duten hainbat ikaslek hizkuntz estresa bizi dute, ikasgelatik kanpo gaztelania erabiltzeko presioa sentitzen dutelako.

Arazo konplexu honetan, jarduera konplexuak eta anitzak garatu behar ditugu, bai ikasgelan, bai ikasgelatik kanpo. Horrez gain, euskararen aktibista diren Haur eta Lehen Hezkuntzako maisu-maistrak ezagutu behar dituzte, beren etorkizuneko egoera profesionalaz jabetzeko.

Horregatik, antolatutako ekitaldian bi jarduera-mota egin ditugu: ikasleen lanen poster erakusketa azaldua eta bi hitzaldi: Nora Salbotx eta Mitxel Elortzarenak. Esteka honetan, ekitaldiaren zehaztasun guztiak kontsulta daitezke, baita bi ponenteen inguruko xehetasunak ere.

Ekitaldi aurreko astean, euskararen aldeko hainbat txartel prestatu genituen, fakultatean jartzeko. Horrela, azaroaren amaieran eguna girotzen hasi ginen.

 

Poster erakusketari esker, abenduaren 3ko eguerdi-arratsaldean euskara hutsa entzun da gure ikastetxean barrena. Poster batzuk korridoreetan jarrita, ikasleek espazio komunetan euskaraz oso ongi hitz egin zuten. Poster dinamikaren abantaila da talde bakoitzak posterra hainbat aldiz azaldu behar dietela klasekide-taldeei, eta horrela, urduritasuna gainditu eta konfiantzaz hitz egin ahal izan dute euskaraz, egin duten lanari buruz. Era berean, euskaraz maiz egiten duten ikasleek normalean euskaraz egiten ez duten beren klasekideekin gertutasunez hitz egiteko aukera izan dute, egindako lanari buruzko argibideak eskatzeko. 

Nora Salbotx eta Mitxel Elortza, bi hizlariak bikainak izan dira, beren diskurtsoa 1. mailako ikasleen jakintza, interes eta arreta-gaitasunera egokitu dutelarik. Oso mezu indartsua eman diete, bai jolasen garrantziari buruz, bai euskararen erabileraren inguruan.

Guztira, 150 ikasle inguruk hartu dute parte ekitaldi osoan zehar. Horrez gain, erakusketarako sortutako posterrek abenduko oporrak iritsi arte korridoreetan jarraituko dute. Hau garrantzi handikoa da, poster aurretik pasatzen direnean, harrotasunez ikusten dituztelako. Aldi berean, zuzenean parte hartu ez duten fakultateko ikasle eta irakasleek ere, posterrak ikus ditzakete. Nolabait, ikastetxeko hizkuntz paisaian eragitea ere lortu dugu hilabete honetan zehar.

 

Ekitaldiaren balorazioa datorren abenduaren 17an egingo dugu, klasean. Hala ere, ausartuko naiz aurreratzen ekitaldiak ondo bete zituela bere helburuak eta oso ikaskuntza baliotsua izan dela ikasleentzat. Mila esker!

Topaketa: Euskaraz Jolasten Lehen Hezkuntzan, 2024ko abenduaren 3an

Nola eralda dezakegu jolasgaraia, aktiboa, anitza, kulturalki aberatsa eta euskaldunagoa izateko? 

Galdera honetatik abiatu genuen ikasturte hau, Lehen Hezkuntzako graduko 1. mailako ikasleekin.

Urtero bezala, Komunikazio Gaitasunaren Garapena I irakasgaian topaketak antolatu ditugu, ikasleak eremu akademiko-zientifikoan murgiltzeko eta hezkuntzaren eremu profesionala ezagutzen hasteko. 

Aurtengo proiektuan, jolasak eta jokoak hartu ditugu aitzakia gisa ahozkotasuna lantzeko, hezkuntzaz gehiago jakiteko, gure jakintzak aktibatzeko eta iturri bibliografikoak erabiltzen ikasteko.

Hau guztia euskararen sustapenarekin lotu dugunez, topaketa hau ABENDUAREN 3AN egitea erabaki dugu, EUSKARAREN EGUNEAN, hain zuzen ere.

Topaketa irekia da, edonork har dezake parte, eta bi atal nagusi izango ditu:

• Hitzaldi edo solasaldiak
• Poster erakusketa azalduak

 

EGITARAUA

NON: Hezkuntza eta Kirol Fakultatea (UPV/EHU). Gasteiz, Juan Ibáñez de Sto. Domingo, 1, 01006.

NOIZ: Abenduak 3, 15:00etatik 19:00etara

*HITZALDIAK bi aldiz eskainiko dira, bi txandatan. Hitzaldietara soilik etorri nahi izanez gero, gomendagarriena da 16:00-18:00 tartean etortzea. 

2.5 GELA

15:00-15:45 Jolastea eta ikastea bidegurutzean. Nora Salbotx.

16:00-16:45 Jolastea eta ikastea bidegurutzean. Nora Salbotx.

17:00-17:45 Aneren abenturak. Aisialdian euskaraz bizi eta jolas. Mitxel Elortza.

18:00-18:45 Aneren abenturak. Aisialdian euskaraz bizi eta jolas. Mitxel Elortza.

3.4 ETA 2.4 GELAK

15:00-16:45 Poster erakusketa azalduaren 1. txanda

17:00-18:45 Poster erakusketa azalduaren 2. txanda

HIZLARIEI BURUZ

Nora Salbotx Alegria (Iruñea, 1973). 

Magisteritzan eta Psikopedagogian graduatua, Landa Eremuko Hezkuntzan graduondokoa eta Hezkuntza eta Komunikazioan masterra.

Mondragon Unibertsitatean eta Nafarroako Unibertsitate Publikoan irakasle aritutakoa, gaur egun Amaiurko eskolako zuzendaritzan eta Baztango herrietako eskolen koordinazio lanetan ari da. 

Eusko Ikaskuntzako Hezkuntza lantaldeko zuzendarikide, Hik Hasiko aholkulari, Herri Hezitzaileen sareen lagun, Hik Hasi eta Argia aldizkarietako zein Guraso.eus eta Oinherriren web agerkarietako kolaboratzaile. 

Irakasleen formakuntzan aritzen da hizkuntza idatziaren didaktikan eta landa eremuko hezkuntzaren ildoak jorratuz. “Askatu edo Moztu, euskal hezkuntzagintzaren erronka zahar eta berriak” (Iratzar-Txalaparta, 2021) hezkuntzari buruzko entsegu politikoaren egilea. bell hooks-en "Transgresioa irakasgai. Hezkuntza askatasunaren praktika gisa" liburuaren euskarazko edizioaren hitzaurrearen egilea (Katakrak, 2023). Koldo Rabadanen "Superbotereak. 10 urrats eskola eraldatze bidean" liburuaren hitzaurrearen egilea (Argia, 2024). Euskal Hezkuntzagintzan militante.

Mitxel Elortza Exea (Gasteiz, 1988).

Irakasle eta idazlea.

Musika irakasle ikasketak egin zituen Euskal Herriko Unibertsitate Publikoan. 

Irakaskuntza munduan haurrekin lan egiteak euren beharrizanak hobeto ezagutzeko aukera eman dio, eta irakurketa-idazketaren irakaskuntzan buru belarri ibiltzeak haur literaturako ipuinak idazten hastera animatu zuen. 

Horrez gain, Zabalganako Euskara Taldea (ZET) Gasteizko auzoko euskara taldean eta eskolako euskara taldean euskararen alde lanean dabil. 

 

POSTER ERAKUSKETARI BURUZ

LEHEN TXANDA: 15:00-16:50

1. JOKOAK ETA LEHIAKORTASUNA. Sergio Lizarduy, Sergio Garate, Iñaki Ormaetxea, Mikel Samaniego eta Hodei Gastaminza
2. ANTZERKI ETA DRAMA JOLASAK. Ainhoa De Luz, Itziar Hernández, Fatima El Ghoufairi, Nora Berasaluze, Aicha Hamideddine eta Xabier Duran
3. JOLAS SINBOLIKOAK. Iria Arroyo, Naia Ares, Unai Alba, Nerea Barrio, Paula Ben eta Laida García
4. SUGEAK, AZERIAK ETA OILOAK. Laura Domínguez, Sheila Balebona, Naroa García, Ainhoa Gutiérrez, Judith Gamazo, Lierni De La Cruz, Araitz Altuna, Naroa Fernández eta Maddi Barriola
5. MAHAI-JOKOAK. Janire Garrido, Vega Gómez de Segura, Ainara Gorriño, Rosa Romero, Paula Ochoa de Retana eta Amaia Goiri
6. ADINARI EGOKITUTAKO JOLASAK. Endika Merchan, Imanol Prieto, Jon Imaz, Elur Urkola, Peio Olabarrieta, Asier Velasco, Ortzi Larrañaga, Liher Ortiz de Zarate, Haritz Mujika eta Lucía Zubizarreta
7. MAHAI-JOKOAK. Andoni Okariz, Izaskun Sierra, Ane Tamayo, Gorka Sánchez, Sergio Rituerto, Paula Tapia, Uxue Hierro eta Aroa Veiga
8. HERRI-JOLASAK. Gartzen Txurruka, Markel Ramón, Martina López, Maialen Ortiz de Apodaca, Aitor Sáez de Cámara, Gaizka Sanchotena, Iker Varona, Garazi Regil, Iraia Uriarte eta Naroa Ortiz de Landaluce
9. KANPOAN EGITEN DIREN JOLASAK. María Manzanos, Maider Ibáñez, Nekane Camarero, Ibon Azpiri eta Izan Velasco
10. LUDOPATIA. Mikel Martín, Aratz Martínez, Oier Biain, Oinatz Eizagirre, Ortzi Bahillo, Josu Sáez, Sergio Arribas eta Markel Berridi

BIGARREN TXANDA: 17:00-18:50

1. GENERO BERDINTASUNA JOLASETAN. Mikel Yanguas, Eneko López, Asier Palacios, Ibai Merino, Iker Sanz, Ekai Ortuondo, Unax Sánchez, Aritz Saizar eta Beñat Martínez de Albeniz
2. MUSIKARI LOTUTAKO JOLASAK. Laia Igerategi, Mirari Espilla, Imanol Gabilondo, Peio Barcala, Manex Jainaga, Ibon Ibarra, Ibon Arreskurrinaga, Paule Ereño, Malen Aguirre, Unai Arrizabalaga, Julen Chamosa eta Iñaki Artazcoz
3. TALDEKAKO JOLAS MOTOREAK. Asier Gorrotxategi, Iker Herrero, Unai Biain, Yeray Casado, Egoitz González de Langarica, Xabier Gurbindo, Alazne Ciarsolo, Garazi Díaz de Espada, Markel Hierro, Ibai Chamorro eta Enara Goñi
4. KARTA-JOKOAK. Uxue Ibaibarriaga, David Bejarano, Dani Delgado, Eneko García eta Aroa Domínguez
5. JOLAS PSIKOMOTORRAK. Markel Meñaka, Oihan López de Luzuriaga, Sabrina Sánchez, Claudia López, Ainara Hurtado eta Ander Olave
6. ESKU JOLASAK. Ekhine Unzalu, Leire Mendinueta, Yanaba Ruiz, Ainhoa Ramírez, Nerea Pérez, Asier Sánchez, Ane Miguel eta Malen Ulazia
7. ZENTZUMEN JOLASAK. Alaitz Asurmendi, Naroa Aramendia, Dani Cabezas, Marla Regil, Garazi Mujika, June Collado, Maddi Saenz de Samaniego, Izaskun Landa, Aitzol Díaz de Durana eta Alaitz Salgado
8. ERRITMO JOLASAK. Julen Otegui, Olatz Ochoa de Eribe, Irene Calleja, Maialen Achaerandio eta Odei Sánchez
9. JOLAS PSIKOMOTORRAK. Sara Valderrama, Uxue Altuna, Amets Rodríguez, Intza Orobengoa, Oihane Zuluaga, Haimar Galarraga, Aitor Amondarain, Aitor Arrillaga, Danel Pita eta Nahikari Osa

ANTOLATZAILEAK

UPV/EHUko Hezkuntza eta Kirol Fakultateko Lehen Hezkuntzako graduko 1. mailako ikasleak.

Ainhoa Ezeiza irakaslea (Komunikazio Gaitasunaren Garapena Lehen Hezkuntzan I irakasgaiaren baitan).

Harremanetarako: ainhoa.ezeiza@ehu.eus

BABESLEAK

Hizkuntzaren eta Literaturaren Didaktika Saila (UPV/EHU)

Hezkuntza eta Kirol Fakultatea (UPV/EHU)

Euskara, Kultura eta Nazioartekotzearen arloko Errektoreordetza (UPV/EHU)

 

 

Jabegabetzearen zutabeak lantzen Magisteritzan

2015eko irailaren 7an hasi ginen Lehen Hezkuntza Graduko lehen mailako taldearekin lanean, jabegabetzearen zutabeak ulertu eta adierazteko moduak lantzen. Komunikazio Gaitasunaren Garapena I irakasgaia izanik, tentsio bat sortu nahi izan dugu komunikazio akademiko erreferentzialaren eta komunikazio dimentsioaniztunaren artean, eta horretarako, "El Desempoderamiento" liburuxkaren bigarren edizioa hartu genuen oinarri.

Hemen klikatu deskargatzeko

Liburuxka honetan, "El Desempoderamiento" lehen edizioko testuaz gain, artikulu labur bat gehitu dugu euskaraz, jabegabetzearen oinarria azaltzeko. Hartara, aukera izan dugu, bide batez, euskara eta gaztelaniaren arteko lexiko eta adierazpidean ñabardurak komentatzeko, itzulpen berriak iradokitzeko eta hizkuntza bakoitzaren "esateko erak" ulertzeko.

Irakasgaia berez elebiduna da, irakasle bakoitzak hizkuntza bat lantzen du baina helburua da ikasleek euskara eta gaztelania, bi hizkuntzak garatzea, unibertsitateko komunikazio-erak ulertu eta ekoizteko. Suposatzen da unibertsitateko komunikazio akademiko erreferentziala garatu behar dutela ikasleek (marko kontzeptualak nola eratu, erreferentzia bibliografikoak nola txertatu, komunikazio zientifikoaren antolaketa diskurtsiboa...).

Jakin badakigu lehen mailako ikasleek zailtasunak dituztela unibertsitate testuingurua ulertzeko, eta askotan, unibertsitateko diskurtso-erak imitatu eta erreproduzitzen baino ez dute ikasten. Horrek suposatzen du ez dutela kritikoki lantzen diskurtso unibertsitarioa eta asimilatuak izaten direla, gehienez ere "egokitzeko" trebakuntza lantzen delako eta ez dute aukera handirik izaten hausnartzeko, beste diskurtso batzuekin alderatzeko eta diskurtso-era berriak sortzeko.

Horregatik, ideia izan da diskurtso akademikoa (irakasgai guztien artean gauzatu behar duten idatzizko eta ahozko lanean islatzen dutena) bestelako komunikazio formekin batera garatzea, baina jabegabetzearen zutabeetan oinarrituta... Horrela esanda, zaila da ulertzen, baina gutxi gorabehera, honakoa izan da ideia:

Jabegabetzearen zutabeak jakintza pertsonal eta herrikoietatik abiatuta landu ditugu, askotariko komunikazio-baliabideak erabiliz (musika, irudiak, bideoak, elkarrizketak, debateak, jolasak, marrazketak...) eta jakintza horietatik joan gara ezagutza akademiko-zientifikorantz hurbiltzen, elkarlotuz eta ez ezagutza akademiko-zientifikoa jakintza pertsonal eta herrikoiak suntsituz edo autoestimua lapurtuz.

Zorte handia izan genuen Javier Encina liburuko autoreetako bat klasean izan zelako gurekin elkarlanean lau saiotan, eta horri esker, gehiago sakondu ahal izan genuen. Gainera, polita da "autorearekin" zuzenean eztabaidatu ahal izatea, gertutasunez eta gure iritziak partekatuz.

Datozen bi asteetan ariko gara egindako lanak aurkezten eta ideiak trukatzen, eta abenduaren 18an amaituko dugu prozesua, eraikitze kolektibo baten bitartez, irakasgaiko azterketa gisa (banakako lana->taldekakoa->kolektiboa->banakakoa). Orduan, polikiago kontatuko dugu ikasitakoa, baina bitartean, hona gure klaseko arbel batzuk: