Ilusionista Sozialen Nazioarteko Mintegia, 2022ko urriaren 3an

NOIZ
2022, urriaren 3a

NON
Hezkuntza eta Kirol Fakultatea, Irakasletza eraikina (UPV/EHU)
Juan Ibáñez de Sto. Domingo k/ 1 (Gasteiz)

GELA
3.4 gela, 3. solairua

EGITARAUA
10:30-12:30 Unibertsitatea, zientzia eta komunitatea

• Programa "Ciencia y Sociedad"  de la UNAM (México años 70). Sinaí Rivera Martínez.
• "Serviço Cívico Estudantil" Michel Giacomettiren proposamena Portugalgo Iraultzaren ostean. Ainhoa Ezeiza.
• Debatea

17:30-20:00 Hezkuntza eta komunitatea

• Altzako ahozko historiak ikas-materialak sortzeko. Nahia Delgado de Frutos.
• Educación Común en Iztapalapa (Ciudad de México). Sinaí Rivera Martínez.
• Debatea

SARRERA LIBRE ETA DOAKOA
Ez da beharrezkoa saio guztietara etortzea. Etortzen zaren saioen bertaratze egiaztagiria eska dezakezu.

HARREMANETARAKO
ainhoa.ezeiza@ehu.eus

+INFO
www.ehu.eus/ism

AURKEZPENA

Gure ikertaldean hilabete hauetan Sinaí Rivera Martínez ikertzaile mexikarraren bisita dugula aprobetxatuz, jardunaldi hauetan bere hiru ikergunetan sakonduko dugu: unibertsitatea, hezkuntza eta komunitatea.

Alde batetik, unibertsitatea eta zientziaren garapena loturik daudelarik, eztabaida proposatzen dugu unibertsitatearen alderdi kritikoen inguruan. Horretarako, atzera begirada egingo dugu eta bi esperientzia unibertsitarioren inguruan hitz egingo dugu:

• "Programa Ciencia y Sociedad" izeneko programa sortu zuen taldea, Mexikoko Unibertsitate Nazional Autonomoan 70. hamarkadan. Sinaí Rivera ikertzailea tesia horren inguruan garatzen ari da, eta talde honek zientziaren ikuspegi kritikoa sustatu zuen, garai hartako krisi politiko, sozial, ekonomiko eta ekologikoaren aurrean.
• Portugalgo Klabelinen Iraultzaren ostean (1974ko apirilaren 25ean), besteak beste "ikasle brigadak" antolatu zituzten, unibertsitatearen demokratizazio masiboari erantzuteko eta unibertsitatea "herriarekin" lotzeko. Bereziki interesatzen zaizkigu Michel Giacometti ikertzaileak tutorizatutako brigadak, jakintza herrikoiekin topatzean (talka egitean) gertatutakoaz sakontzeko. Gezurra badirudi ere, oso gutxi dakigu Portugalgo iraultza horren eta ondorengoen inguruan.

Beste aldetik, ohikoak dira hezkuntza eta komunitatea elkarlotu behar direlako diskurtsoak, baina gutxitan planteatzen da eraikitze kolektiboaren ikuspegitik. Eskola eta hezkuntza zentrifugoaren ideian sakontzen laguntzeko bi esperientzia hauek aurkeztuko ditugu:

• Donostiako Altza auzoan ahozko historiak landu dira, komunitate dinamizazioa sustatzeko. Ahozko historia horietan oinarrituz, ikas-material digitalak sortu ditu Nahia Delgado de Frutos ikertzaileak, jakintza herrikoien hezkuntza-balioa azpimarratzeko. Bere tesi doktoralaren nondik norakoak argituko dizkigu eta, batez ere, ikas-materialen adibideak erakutsiko ditu.
• Aldi berean, Mexiko Hiriko Iztapalapa kolonian, UACM unibertsitateko EDCO (Educación Común) taldeak komunitateko beste ikasgune batzuekin elkarturik, hainbat ekimen gauzatu ditu, bizikidetza dinamizatzeko. Horietako batzuetan hartu du parte Sinaí Rivera Martínez ikertzaileak, eta saio honetan horietako zenbait azalduko dizkigu.

 

HIZLARIEI BURUZ

SINAÍ RIVERA MARTÍNEZ Mexikoko CINVESTAV- IPN (Instituto Politécnico Nacional) ikerketa-zentruko doktoregoko ikaslea da. Universidad Pública Nacional (UPN) unibertsitateko irakasle izandakoa, askotariko proiektu eta mugimenduetan hartu du parte: UACMko EDCO (Educación Común, lehenago LaTicFM), UNISUR Hegoaldeko Herrien Unibertsitateko irakaslea, Mujeres y la Sexta mugimendua, eta abar.

NAHIA DELGADO DE FRUTOS Euskal Herriko Unibertsitateko Psikodidaktika doktoregoko ikaslea da, Didaktika eta Eskola Antolakuntza Sailean, tesia defendatzear duelarik. Horrez gain, Globernance Gobernantza Demokratikoaren Institutuko ikertzailea da. UPV/EHUko irakasle izandakoa, Berrikuntza Didaktiko-metodologikoko Proiektuen Garapena eta Kudeaketa Hezkuntza Erakundeetan Unibertsitate Masterra du eta ikas-materialgintza digitalean hainbat esperientzia gauzatu ditu, Gipuzkoako Foru Aldundiarekin lankidetzan, besteak beste.

AINHOA EZEIZA ISM ikerketa eta formakzio taldeko ikertzaile nagusia da. Psikodidaktikan doktore, UPV/EHUko Hizkuntzaren eta Literaturaren Didaktika Saileko irakasle-ikertzaile agregatua da Hezkuntza eta Kirol Fakultatean. Esperientzia luzea du irakasleen formakzioan, bai unibertsitatean, bai bestelako esparruetan. Hainbat ikerketa-proiektutan lan egin ostean, gaur egungo lan-lerro nagusia jakintza herrikoiak eta ezagutza zientifikoa elkarlotzeari lotutakoa da, bai ikuspegi komunikatibotik, bai hezitzailetik abiatuta.

Eraso sexista EHUn: irratsaioa

2018ko martxoaren 8an, eraso sexista bat gertatu zen Euskal Herriko Unibertsitateko Leioako Campusean: Medikuntza eta Erizaintza Fakultateko irakasle gizonezko batek bi ikasle emakumezko iraindu eta makilez jo zituen, Leioako Ikasle Feministek salatu bezala. Euskal Herriko Unibertsitateko Errektoretzak eraso hau gertatu izana onartu du eta irakaslea hilabete batez zigortu du, lanera joan ezinik.

Dulantziko Mitxoleta Libertarioen irratsaio honetan, albiste hau azaltzeaz gain, hartutako erabakia zalantzan jarri dut, botere-harreman argian gertatutako erasoa izanik bestelako neurriak hartu beharko liratekeelako. Irakasleak hiru botere-mota ditu metatuak: gizonezkoa, irakaslea eta medikuntza eremuko kargu eta harreman-sareak edukitzea. Horrek esan nahi du ikasle erasotuek eta prozesu honetan laguntzen ari diren bestelako ikasleek askotariko errepresaliak jasan ditzaketela.

Onartezina da irakasle batek ikasleak makilez jo ostean, fakultatean inolako damurik adierazi gabe ibiltzea, erasorik gertatu izan ez balitz bezala. Baina kezkagarriagoa da zer egingo duen, zigorra jaso eta gero, fakultatera itzultzen denean.

Neurri zorrotzagoak hartu beharko liratekeela uste dut.

ALBISTEAZ GEHIAGO JAKITEKO:

HAIKA Leioako Ikasle Feministak https://twitter.com/HainkaLif
BERRIA: https://www.berria.eus/paperekoa/1834/009/001/2018-11-14/eraso_batengatik_ehuk_irakasle_bat_kenduko_du_postutik_hilabetez.htm
ARGIA: https://www.argia.eus/albistea/eraso-matxisten-aurrean-ehuk-erasotuak-babesten-ez-dituela-salatu-du-hainka-taldeak

KREDITUAK:

Sintonia: Mitxoleta - Eneritz Furyak
Denak ez du balio - Berri Txarrak
Mugak gugan daude - Beti Mugan
Hegaztientzat pausarri - Antton Valverde
CC-by-sa-nc lizentziapeko programa, musika izan ezik. Hezkuntza helburua duen erabilera.

Zientzia, Unibertsitatea eta jakintzak

Dulantziko Mitxoleta Libertarioak irratsaioaren seigarren honetan, aste honetan klaseetan jorratu dugun gai bat ekarri dugu harira: zertarako Zientzia? Nola lantzen dira gizarte-zientziak? Zein dira Unibertsitatearen muga garrantzitsu batzuk Zientziaren garapenarekiko?

Lagungarri gisa, artikulu hau erabili dugu: Ainhoa Ezeiza eta Javier Encina (2018). Zientziaren jabe-gabetzea, etika eta haurrei lotutako ikerketak. https://ilusionismosocial.org/mod/resource/view.php?id=940

KREDITUAK
Sintonia: Mitxoleta – Eneritz Furyak
Filosofi aldaketak – Beti Mugan
Zientziaren indarra – Noizbait
Grabitatearen aurka – Zea Mays

CC-by-sa-nc lizentziapeko programa, musika izan ezik. Hezkuntza helburua duen erabilera. Programako irudiaren jatorria: ElDiario.es

Jabegabetzearen zutabeak lantzen Magisteritzan

2015eko irailaren 7an hasi ginen Lehen Hezkuntza Graduko lehen mailako taldearekin lanean, jabegabetzearen zutabeak ulertu eta adierazteko moduak lantzen. Komunikazio Gaitasunaren Garapena I irakasgaia izanik, tentsio bat sortu nahi izan dugu komunikazio akademiko erreferentzialaren eta komunikazio dimentsioaniztunaren artean, eta horretarako, "El Desempoderamiento" liburuxkaren bigarren edizioa hartu genuen oinarri.

Hemen klikatu deskargatzeko

Liburuxka honetan, "El Desempoderamiento" lehen edizioko testuaz gain, artikulu labur bat gehitu dugu euskaraz, jabegabetzearen oinarria azaltzeko. Hartara, aukera izan dugu, bide batez, euskara eta gaztelaniaren arteko lexiko eta adierazpidean ñabardurak komentatzeko, itzulpen berriak iradokitzeko eta hizkuntza bakoitzaren "esateko erak" ulertzeko.

Irakasgaia berez elebiduna da, irakasle bakoitzak hizkuntza bat lantzen du baina helburua da ikasleek euskara eta gaztelania, bi hizkuntzak garatzea, unibertsitateko komunikazio-erak ulertu eta ekoizteko. Suposatzen da unibertsitateko komunikazio akademiko erreferentziala garatu behar dutela ikasleek (marko kontzeptualak nola eratu, erreferentzia bibliografikoak nola txertatu, komunikazio zientifikoaren antolaketa diskurtsiboa...).

Jakin badakigu lehen mailako ikasleek zailtasunak dituztela unibertsitate testuingurua ulertzeko, eta askotan, unibertsitateko diskurtso-erak imitatu eta erreproduzitzen baino ez dute ikasten. Horrek suposatzen du ez dutela kritikoki lantzen diskurtso unibertsitarioa eta asimilatuak izaten direla, gehienez ere "egokitzeko" trebakuntza lantzen delako eta ez dute aukera handirik izaten hausnartzeko, beste diskurtso batzuekin alderatzeko eta diskurtso-era berriak sortzeko.

Horregatik, ideia izan da diskurtso akademikoa (irakasgai guztien artean gauzatu behar duten idatzizko eta ahozko lanean islatzen dutena) bestelako komunikazio formekin batera garatzea, baina jabegabetzearen zutabeetan oinarrituta... Horrela esanda, zaila da ulertzen, baina gutxi gorabehera, honakoa izan da ideia:

Jabegabetzearen zutabeak jakintza pertsonal eta herrikoietatik abiatuta landu ditugu, askotariko komunikazio-baliabideak erabiliz (musika, irudiak, bideoak, elkarrizketak, debateak, jolasak, marrazketak...) eta jakintza horietatik joan gara ezagutza akademiko-zientifikorantz hurbiltzen, elkarlotuz eta ez ezagutza akademiko-zientifikoa jakintza pertsonal eta herrikoiak suntsituz edo autoestimua lapurtuz.

Zorte handia izan genuen Javier Encina liburuko autoreetako bat klasean izan zelako gurekin elkarlanean lau saiotan, eta horri esker, gehiago sakondu ahal izan genuen. Gainera, polita da "autorearekin" zuzenean eztabaidatu ahal izatea, gertutasunez eta gure iritziak partekatuz.

Datozen bi asteetan ariko gara egindako lanak aurkezten eta ideiak trukatzen, eta abenduaren 18an amaituko dugu prozesua, eraikitze kolektibo baten bitartez, irakasgaiko azterketa gisa (banakako lana->taldekakoa->kolektiboa->banakakoa). Orduan, polikiago kontatuko dugu ikasitakoa, baina bitartean, hona gure klaseko arbel batzuk: